Σύγκρουση Αντιθέτως Κινουμένων – Απότομες Στροφές
(Δημοσιεύεται στην ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ, τεύχος 3ον 2025)
Αποκλειστικά υπαίτιος του ένδικου ατυχήματος κρίθηκε ο οδηγός του ΙΧΕ αυτοκινήτου, διότι οδηγώντας στην επίδικη οδό, με πολλές απότομες στροφές, δεν ρύθμισε την ταχύτητα του οχήματος του, με αποτέλεσμα να χάσει τον έλεγχο του, στη δεξιά της πορείας του στροφή, και να εισέλθει στο αντίθετο ρεύμα και να συγκρουστεί με το ΙΧΦ (κλειστό φορτηγάκι- βανάκι), στην κλειστή καρότσα του οποίου επέβαινε ο κυρίως ενάγων μαζί με άλλους επιβάτες, το οποίο (ΙΧΦ) λόγω της σφοδρότητας της σύγκρουσης εκτινάχθηκε προς τα δεξιά, προσέκρουσε με τη δεξιά πλευρά του στις σιδερένιες προστατευτικές μπάρες ασφαλείας, ανατράπηκε, και συρόμενο μερικά μέτρα ακινητοποιήθηκε στο δεξιό μέρος του οδοστρώματος, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό του κυρίως ενάγοντος επιβάτη στο ΙΧΦ αυτοκίνητο.
Σημειωτέον ότι την αποκλειστική υπαιτιότητα του ανωτέρω οδηγού συνομολόγησε πρωτοδίκως η εναγομένη ασφαλιστική εταιρία, και ως προς την κρίση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου για την αποκλειστική του υπαιτιότητα δεν υπάρχει σχετικός λόγος εφέσεως.
Εξαίρεση Ασφαλιστικής Κάλυψης
Διαφορετική Χρήση του Οχήματος από αυτή που καθορίζεται στο Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο και στην Άδεια Κυκλοφορίας (1)
υπό την προϋπόθεση ότι τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με το ένδικο ατύχημα (άρθρ. 6β, περ.γ’ ΠΔ 237/1986 όπως προστέθηκε με το άρθρο 4 του Ν. 3557/2007 ( έναρξη ισχύος του από 14/5/2007)
Η επιβίβαση προσώπων στην κλειστή καρότσα του ΙΧΦ δεν τελεί σε αιτιώδη συνάφεια στην πρόκληση του ένδικου ατυχήματος
Κρίθηκε ότι ο οδηγός του ΙΧΦ δεν βαρύνεται με υπαιτιότητα στην πρόκληση του ένδικου ατυχήματος, παρά το γεγονός ότι το ΙΧΦ που οδηγούσε προοριζόταν σύμφωνα με την άδεια κυκλοφορίας του για τη μεταφορά εμπορευμάτων και όχι προσώπων, τα οποία μόνο στο εμπρόσθιο τμήμα αυτού επιτρεπόταν να επιβαίνουν (οδηγός και συνοδηγός). Το γεγονός ότι αυτός επέτρεψε την επιβίβαση και τη μεταφορά στην κλειστή καρότσα του μικρού φορτηγού ανθρώπων, δεν συνετέλεσε αιτιωδώς στην πρόκληση του ατυχήματος, καθώς αυτό οφείλεται στην αποκλειστική υπαιτιότητα του οδηγού του ΙΧΕ, ο οποίος εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας.
Εσφαλμένα το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο δέχθηκε το αντίθετο. Δεκτός ως βάσιμος ο λόγος έφεσης με τον οποίο παραδεκτά επαναφέρεται από τον οδηγό του ΙΧΦ η ένσταση ελλείψεως αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της παράβασης αυτής και του επελθόντος ατυχήματος.
Συντρέχον Πταίσμα του Οδηγού του ΙΧΦ σε ποσοστό 20% στην πρόκληση του τραυματισμού του ενάγοντος επιβάτη στην κλειστή καρότσα του φορτηγού του
Υπέρβαση του Επιτρεπόμενου Αριθμού Μεταφοράς Επιβατών
Έλλειψη ζωνών ασφαλείας
Στην πρόκληση του τραυματισμού του επιβάτη ενάγοντος, κρίθηκε συνυπαίτιος ο οδηγός του ΙΧΦ αυτοκινήτου σε ποσοστό 20%, αντί του εσφαλμένως πρωτοδίκως ποσοστού 30%, καθώς αυτός επέτρεψε στον ενάγοντα να επιβιβαστεί και να μεταφερθεί με το ΙΧΦ μέσα στην κλειστή καρότσα μεταφοράς εμπορευμάτων, σε θέση που σύμφωνα με την άδεια κυκλοφορίας του οχήματος, δεν προοριζόταν για επιβάτες αλλά για εμπορεύματα, καθήμενος πάνω σε κασόνι, χωρίς να υπάρχουν ζώνες ασφαλείας και καθ’ υπέρβαση του επιτρεπόμενου αριθμού (2) μεταφοράς επιβατών.
Αυτοδιακινδύνευση – Επιβίβαση του ενάγοντος στην κλειστή καρότσα ΙΧΦ
Απορριπτέα η ένσταση οικείου πταίσματος του ενάγοντος επιβάτη (ΑΚ 300) στην πρόκληση του τραυματισμού του
Κρίθηκε, ότι ο ενάγων, ηλικίας 19 ετών, δεν βαρύνεται με οικείο πταίσμα στην πρόκληση του τραυματισμού του. Τούτο διότι αυτός δεν γνώριζε ούτε μπορούσε να γνωρίζει ότι δεν επιτρεπόταν η επιβίβαση και η μεταφορά ανθρώπων στην κλειστή καρότσα του μικρού φορτηγού, καθώς μόλις είχε έρθει από την Αλβανία στην Ελλάδα και ήταν φυσικό να αγνοεί τους ελληνικούς κανονισμούς κυκλοφορίας οχημάτων, ούτε εξάλλου μπορούσε να σκεφτεί ως μέσος συνετός άνθρωπος της ηλικίας του, ότι ίσχυε μια τέτοια απαγόρευση, καθώς είδε τόσο τους γονείς του όσο και το άλλο ζευγάρι των εργαζομένων να επιβιβάζονται στην καρότσα του φορτηγού, και έτσι επιβιβάστηκε και ο ίδιος εκεί, χωρίς να μπορεί να προβλέψει την πιθανότητα τραυματισμού του από την πράξη του και συνεπώς χωρίς να αποδεχθεί ότι με τον τρόπο αυτό έθετε τον εαυτό του σε διακινδύνευση.
Έσφαλε η εκκαλουμένη απόφαση που δέχθηκε την ένσταση συντρέχοντος πταίσματος του παθόντος.
Αποζημίωση επί Μονίμου Αναπηρίας (ΑΚ 931) 100.000 ευρώ αντί των πρωτοδίκως 70.000 ευρώ
Ολική Ισόβια Τύφλωση 100% και των δύο Οφθαλμών
Λαμβάνοντας υπόψη την συνεπεία του ένδικου τραυματισμού του ενάγοντος ισόβια αναπηρία του – ολική τύφλωση, σε ηλικία 19 ετών κατά το ατύχημα, την απουσία οποιασδήποτε επαγγελματικής εκπαίδευσής του, και τη βέβαιη δυσμενή επίδραση της αναπηρίας του στην κοινωνική, προσωπική και οικονομική εξέλιξή του, επιδικάστηκε για την πρόσθετη εκ του άρθρου 931 ΑΚ αποζημίωση, το εύλογο ποσό των 100.000 ευρώ, αντί των 70.000 ευρώ που επιδικάστηκαν με την εκκαλουμένη απόφαση η οποία εσφαλμένα έκρινε τον ενάγοντα συνυπαίτιο, σε ποσοστό 40%.
Ηθική Βλάβη (ΑΚ 932) 100.000 ευρώ αντί των 80.000 ευρώ πρωτοδίκως
Για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης επιδικάστηκε το ποσό των 100.000 ευρώ, αντί των 80.000 ευρώ πρωτοδίκως, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες του ατυχήματος, την αποκλειστική υπαιτιότητα του υπόχρεου οδηγού στην πρόκληση του ατυχήματος, την συνυπαιτιότητα του παρεμπιπτόντως εναγομένου οδηγού στην πρόκληση του τραυματισμού του ενάγοντα, την σωματική και ψυχική ταλαιπωρία και την ισόβια αναπηρία του ενάγοντα, την ηλικία του, την ηλικία του υπόχρεου οδηγού (87 ετών) και του συνυπόχρεου (60 ετών), και την κοινωνική και οικονομική κατάσταση των διαδίκων φυσικών προσώπων, πλην των ασφαλιστικών εταιρειών των οποίων η ευθύνη είναι εγγυητική.
Απώλεια Εισοδήματος – Διαφυγόντων Κερδών Ανειδίκευτου Εργάτη Γης από 1/10/2018 έως 30/6/2030
Πριν το ένδικο ατύχημα ο ενάγων δεν εργαζόταν, ωστόσο είχε έρθει στην Ελλάδα λίγο καιρό νωρίτερα προκειμένου να εργασθεί σε αγροτικές εργασίες, όπως ήδη έκαναν οι γονείς του. Την εργασία αυτή ως ανειδίκευτος εργάτης γης θα έβρισκε ο ενάγων με πιθανότητα και κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων από τον επόμενο του ένδικου ατυχήματος μήνα, εάν δεν είχε μεσολαβήσει ο τραυματισμός του, και θα την συνέχιζε στη ζωή του, λόγω του πασίδηλου γεγονότος της έλλειψης εργατικού δυναμικού για αγροτικές εργασίες στην ελληνική ύπαιθρο.
Επομένως, εάν εργαζόταν ως ανειδίκευτος εργάτης γης θα λάμβανε από 1/10/2018 έως 30/6/2030, το κατώτατο ημερομίσθιο, όπως καθορίζεται από τις εκάστοτε Υπουργικές Αποφάσεις, πραγματοποιώντας 20 ημερομίσθια το μήνα, και συνολικά θα λάμβανε τα αναλυτικώς αναφερόμενα στην απόφαση επιδικασθέντα ποσά.
Αποκλειστική Νοσοκόμος και Οικιακή Βοηθός – Πλασματική Δαπάνη από 23/10/2018 μέχρι 30/6/2030
Υποκατάσταση ΟΠΕΚΑ (πρώην ΟΓΑ) κατά το ποσό των 697 ευρώ μηνιαίως του Αναπηρικού Επιδόματος
Λόγω της ολικής ισόβιας τύφλωσης 100% και από τους δύο οφθαλμούς του ο ενάγων έχει και θα έχει την ανάγκη υπηρεσιών τρίτου προσώπου για να τον συνοδεύει, να τον επιβλέπει και να τον βοηθά στις καθημερινές του ανάγκες σε μετακίνηση, καθαριότητα, αγορά τροφίμων και λοιπών απαραίτητων για την καθημερινή διαβίωση ειδών, παρασκευή φαγητού, υπηρεσίες που του παρέχει η μητέρα του από τις 23/10/2018 οπότε εξήλθε από το νοσοκομείο και εφεξής. Συνεπώς ο ενάγων δικαιούται ως αποζημίωση το ποσό που θα κατέβαλε εάν προσελάμβανε τρίτο πρόσωπο για να του παρέχει τις εν λόγω υπηρεσίες, και ειδικότερα: α) 800 ευρώ μηνιαίως από 23/102018 έως 30/6/2023, αφαιρουμένου αναπηρικού επιδόματος ποσού των 697 ευρώ το μήνα που έλαβε, και β) 1.200 ευρώ μηνιαίως από 1/7/2023 έως 30/6/2030, αφαιρουμένου του αναπηρικού επιδόματος, ποσού των 697 ευρώ μηνιαίως που θα λαμβάνει ισοβίως.
Έσφαλε η εκκαλουμένη απόφαση που απέρριψε την αξίωση του ενάγοντος για την αιτία αυτή για το χρονικό διάστημα από 1/11/2019 και μετά.
Απόφ. Μον.Εφ.Αθην. (10ο Τμήμα Αυτοκινήτων)
Πρόεδρος : Μαρία Κωττάκη, Πρόεδρος Εφετών
Δικηγόροι : Γεώργιος Σταυρόπουλος – Σπήλιος Δεληγιάννης
Νικόλαος Τσουραπάς – Γεώργιος Γεωργουλόπουλος
Σχόλια – Παρατηρήσεις :
- Εξαίρεση Ασφαλιστικής Κάλυψης – Διαφορετική Χρήση του Οχήματος από αυτή που καθορίζεται στο Ασφαλιστήριο Συμβόλαιο και στην Άδεια Κυκλοφορίας
Το Εφετείο δεχόμενο ως νόμιμο και κατ’ ουσίαν βάσιμο τον ισχυρισμό της ασφαλιστικής εταιρείας ότι η μη ασφαλιστική κάλυψη της ζημίας που προκλήθηκε από την κυκλοφορία της μηχανής στην Εθνική οδό, (με ανηρτημένο το πρόσθετο εξάρτημα κοπής – συλλογής σιτηρών, πλάτους 5,450 μ), μπορεί να προταθεί και κατά των ζημιωθέντων τρίτων, εξομοιώνοντας την περίπτωση αυτή με παντελή έλλειψη ασφάλισης του οχήματος, αντί να δεχθεί ότι αποτελεί εξαίρεση από την ασφάλιση, ως ζημία από όχημα του οποίου γίνεται διαφορετική χρήση από αυτή που καθορίζεται στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο και στην άδεια κυκλοφορίας, εφόσον η χρήση αυτή τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με την πρόκληση του ατυχήματος, ήτοι ένσταση που δεν μπορεί να αντιταχθεί κατά των ζημιωθέντων τρίτων, παραβίασε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 6β’ παρ. 1 εδ. γ’ και παρ. 3, 10 παρ. 1 και 11 παρ. 1 του π.δ/τος 237/1986 με την εσφαλμένη ερμηνεία και τη μη εφαρμογή τους, ενώ συνέτρεχαν οι προς τούτο προϋποθέσεις, και υπέπεσε στην πλημμέλεια από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, δεκτού γενομένου τους σχετικού λόγου αναίρεσης, ΑΠ.1031/2019, ΕΣυγκΔ 2018/360.
Επί της παρεμπίπτουσας αγωγής το πρωτοβάθμιο δικαστήριο δέχθηκε ως βάσιμη αυτήν ως προς τον οδηγό και την απέρριψε ως προς την ιδιοκτήτρια του ζημιογόνου φορτηγού. Επί εκατέρωθεν εφέσεων εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης η οποία δέχθηκε ως ουσία βάσιμη την παρεμπίπτουσα αγωγή και ως προς την ιδιοκτήτρια – αναιρεσείουσα του ζημιογόνου οχήματος, κρίνοντας ότι αυτή ως προστήσασα τον οδηγό είχε τη δυνατότητα να γνωρίζει την εκ μέρους του τελευταίου διαφορετική χρήση του ζημιογόνου οχήματος καθόσον στα πλαίσια της διάταξης του άρθρου 922 ΑΚ ευθύνεται για την άδικη πράξη του οδηγού, και σε κάθε περίπτωση μπορούσε να γνωρίζει την εν λόγω διαφορετική χρήση αυτού, και ακολούθως την υποχρέωσε εις ολόκληρον με τον οδηγό να καταβάλει στην παρεμπιπτόντως ενάγουσα ασφαλιστική εταιρία – αναιρεσίβλητη το 10% όποιου ποσού υποχρεωθεί αυτή να καταβάλει στους κυρίως ενάγοντες και αναγνώρισε την υποχρέωση της να καταβάλει επιπλέον το 90% όποιου ποσού υποχρεωθεί αυτή να καταβάλει στους κυρίως ενάγοντες. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο παραβίασε ευθέως τις διατάξεις του άρθρου 922 ΑΚ που εφάρμοσε ενώ δεν ήταν εφαρμοστέο και του άρθρου 6β παρ.1 περ.γ του ΠΔ 237/1986. (Βλ. σχετικό σχόλιο Αθνασίου Κρητικού, Αντιπροέδρου ΑΠ ε.τ. ΕΣυγκΔ 2022/264), ΑΠ 758/2022, ΕΣυγκΔ 2022/253.
Για να διαβάσετε περισσότερα παρακαλώ συνδεθείτε συμπληρώνοντας τα στοιχειά σας